Kuzey Koreli askerlerin Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaşa katıldığı uzun zamandır biliniyor. Özellikle Ukrayna’nın 2024’te ele geçirdiği Rusya’nın Kursk bölgesindeki topraklardan Ukrayna askerlerinin çıkarılmasında görev almışlardı.
Tahminlere göre Kuzey Kore, 2024 sonundan bu yana Rusya’ya 15 bin dolayında kadar asker gönderdiBunların yaklaşık 2 bin 300’ü savaşta hayatını kaybetti. Bazıları da Ukrayna’ya esir düştü.
Rusya’daki Kuzey Kore birliklerinin sayısına ilişkin resmi veri bulunmuyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy geçen hafta, “Kuzey Koreliler zaman zaman Rusya topraklarında ortaya çıkıyor” dedi. Kiev’e göre Moskova’nınRusya’da 30 bin ila 50 bin Kuzey Koreli asker konuşlandırmak istediği öne sürülüyor.
Zelenskiy ayrıca Kuzey Kore füzelerinin kullanıldığını da öne sürüyor. Ukrayna Devlet Başkanı’na göre Rus birlikleri “Kuzey Kore’den ilave balistik füzeler” aldı. Zelenskiy, Kuzey Kore silah sistemlerinin denenmesi ve ileride geliştirilmesinin yalnızca Ukrayna’da değil, Asya-Pasifik bölgesinde de güvenlik açısından sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Kuzey Kore’nin Rusya’ya yeni askerler ve balistik füzeler sağlayabileceği uyarısında bulunuyorFotoğraf: Jens Büttner/dpa/picture alliance
Kuzey Koreli askerler Rusya’nın sınırlarını mı koruyor?
Gözlemciler, Kiev’den gelen açıklamaları farklı değerlendiriyor.
Ukraynalı askeri uzman Oleksandr Kovalenko, halihazırda Kursk bölgesinde bulunduğunu söylediği mevcut Kuzey Kore birliğinin yanı sıra yeni Kuzey Kore birliklerinin de Rusya’nın Voronej bölgesine konuşlandırılacağını düşünüyor. DW’ye konuşan Kovalenko’ya göre Rusya’nın savaş faaliyetlerini artırması halinde bu birlikler Rus sınır bölgelerini korumak için kullanılabilir:
“Bu askerler Rus işgal birliklerinin bir bölümünü serbest bırakacak. Rusya böylece yaklaşık 15 bin askerini Vovçansk, Harkiv, Sumı hatta Çernihiv cephelerinde savaş görevlerinde kullanabilecek.”
Ancak Kovalenko, Kuzey Koreli askerlerin Ukrayna topraklarındaki çatışmalara doğrudan katılacağını düşünmüyor. Rusya’nın Kursk operasyonu sırasında bunu istediğini, ancak Pyongyang’ın görünüşe göre bu talebi reddettiğini belirtiyor.
Bugün ABD’de yaşayan Rus askeri uzman Ruslan Leviev de bu görüşü paylaşıyor:
“Ele geçirilmiş Rus topraklarını geri almak başka bir şey, uluslararası alanda tanınmış Ukrayna topraklarında bulunup orada saldırı savaşı yürütmek bambaşka bir şey. Diplomatik açıdan bunlar tamamen farklı iki durum.”
Kim Jong Un, Rusya’nın Kursk bölgesindeki görevden dönen Kuzey Koreli askerleri karşılıyorFotoğraf: KCNA/KNS/AFP
“Rusya’nın hâlâ yeterli gücü var”
Leviev, Rusya’da kayda değer ölçüde Kuzey Koreli asker bulunduğuna dair somut işaretler görmüyor. Rusya’nın yeterince kendi askeri bulunduğunu ve Moskova’nın çatışmalarda yabancı birliklerden yararlanmasına gerek olmadığını düşünüyor:
“Şu anda cephe hattına bakıldığında Rus ordusunun Temmuz ortasından bu yana oldukça yoğun biçimde harekete geçtiği görülüyor. Bu da hâlâ yeterli kuvvet bulunduğunun açık bir göstergesi.”
Bu görüşü, Bilim ve Politika Vakfı’ndan (SWP) ekonomist Janis Kluge’nin yeni asker alımlarına ilişkin son tahminleri de destekliyor. Kluge, X sosyal medya platformunda, konuyla ilgili şu paylaşımı yaptı:
“Rusya’nın asker toplama faaliyetleri zayıf geçen ilk çeyreğin ardından toparlandı. İkinci çeyrekte geçen yılın seviyesine ulaştı. Bölgesel bütçe verilerine göre toplam yeni sözleşme sayısı 93 bine ulaştı. Bu da günde yaklaşık bin kişiye karşılık geliyor. Ancak asker toplamanın maliyeti artmaya devam ediyor.”
Rusya’daki Kuzey Kore birliklerinin sayısına ilişkin tahminler büyük ölçüde spekülatif olsa da uzmanlar Kuzey Kore yapımı balistik füzelerin kullanıldığı konusunda şüphe duymuyor. Bunların KN-23 ve KN-24 tipi füzeler olduğu belirtiliyor.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’e göre, bu füzelerden biri kısa süre önce Rusya tarafından Zaporijya’ya fırlatıldı. Temmuz ayında da Kriviy Rih yakınlarında Kuzey Kore yapımı bir füzeyle düzenlenen saldırıda kalabalık bir ailenin üyeleri hayatını kaybetmişti.
Ukrayna askeri istihbaratı, kısa süre önce Rusya’nın Voronej bölgesine 120 balistik füzeyle donatılabilecek bir Kuzey Kore füze birliğinin konuşlandırılacağını duyurdu. Zelenskiy’e göre Kuzey Kore’den gelen yeni füze sevkiyatları, Rus birliklerinin “ilk kez Kuzey Kore’den ikmal almadan savaşamaz hâle geldiğini” gösteriyor.
Rusya, asker ve mühimmat ihtiyacını karşılamak için dış desteğe başvursa da Ukrayna’ya yönelik saldırı kapasitesini koruyorFotoğraf: State Emergency Service of Ukraine
Kuzey Kore füzeleri “terör aracı” mı?
Askeri uzman Oleksandr Kovalenko da farklı düşünüyor. Ona göre Rusya yeterince balistik füze üretebiliyor. Kovalenko, “Daha fazla füze fırlatmak, daha fazla terör yaratmak istiyorlar” diyor.
Sürgünde yaşayan Rus askeri uzman Yuri Fyodorov da Kuzey Kore füzelerini bir “terör aracı” olarak nitelendiriyor. Bu silahların Rus İskender füzelerine benzediğini ancak daha düşük isabet oranına sahip olduğunu belirtiyor. Fyodorov’a göre Rusya bu nedenle füzeleri kasıtlı olarak yerleşim bölgelerine karşı kullanıyor.
DW’ye konuşan Fyodorov, “Kuzey Kore füzeleriyle nispeten küçük bir hedefi vurmak çok zor” diyor. Ona göre Rus ordusu açısından bir yerleşim bölgesine yönelik saldırıda tam olarak neyin vurulduğu önem taşımıyor.
Ruslan Leviev ise savaşın mevcut aşamasında balistik füzelerin kilit silahlardan biri hâline geldiğine dikkat çekiyor. Çünkü Ukrayna, hava savunma füzelerindeki eksiklik nedeniyle bu füzeleri giderek daha az etkili biçimde vurabiliyor.
Leviev’e göre bu nedenle Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin açısından “başvurabileceği bir kaynağın bulunması çok önemli.” Uzman, Rusya’nın bu yaz balistik füzeleri önceki yıllara kıyasla çok daha yoğun kullandığını söylüyor. Rusya’nın kışa doğru kendi füze stoklarının giderek azalması hâlinde ise “Ukrayna’ya nefes aldırmamak için elinde Kuzey Kore füzelerinden oluşan bir rezerv bulunacak”.
Rusya, Ukrayna’ya yönelik saldırılarda Kuzey Kore yapımı KN-23 ve KN-24 balistik füzelerini de kullanıyorFotoğraf: Kyodo/picture alliance
Savaşta bir dönüm noktası beklenmiyor
DW’nin görüştüğü uzmanlara göre, Kuzey Kore’nin olası daha güçlü katılımı savaşın seyrinde bir dönüm noktası yaratmayacak.
ABD’li Kore uzmanı Jenny Town, Kuzey Kore’nin devreye girmesinin Rusya’nın savaşı sürdürebilme kapasitesini değiştirebileceği dönemin artık geride kaldığını düşünüyor. Bunun yerine iki tarafın da çıkar sağladığı bir iş birliği ortaya çıktığını belirtiyor ve ekliyor:
“Kuzey Kore ve Rusya, yıllardır bu savaşta ortak ve bu ortaklık giderek derinleşti.”
Oleksandr Kovalenko da Rusya’nın cephede büyük bir yarma gerçekleştirmesini beklemiyor ancak soğuk aylara kaygıyla bakıyor:
“Ekim, Kasım ve Aralık ayları Ukrayna için ciddi bir sınav olabilir. Rusya’da olası genel seferberlik, Kuzey Koreli askerlerin konuşlandırılmasıyla Rus birliklerinin başka cephelere kaydırılması ve Pyongyang’dan sağlanacak füzeler de olumsuz sonuçlar doğurabilir.”
Yuri Fyodorov da Kuzey Kore’den gelebilecek olası takviye birliklerinin “savaşın seyri ve Ukrayna’nın çıkarları açısından iyi bir tarafı olmadığını” düşünüyor.
